Sığ Alan Derinliği Nedir?


Sığ Alan Derinliği kelime anlamı olarak İngilizce Shallow Depth-of-field karşılığında kullanılır ve bazı durumlarda “Seçici Alan Derinliği” olarak da ifade edilir. Bu yazıda sığ alan derinliği ne demektir ve hangi durumlarda kullanılır, detaylı bir şekilde anlatmaya çalışacağız.

Daha önce Alan Derinliğini tanımlamak istediğimizde; “üzerinde odaklama yapılan objenin, kişinin ya da fotoğraflanan konunun önünde ve arkasında oluşan netlik sahasıdır” demiştik. Alan derinliği bizim kontrol edecebileceğimiz bir durumdur ve böylelikle fotoğraflamak istediğimiz konuyu istediğimiz gibi ön plana çıkarabilir ve fotoğrafta arka planı flu yaparak yine istediğimiz gibi öldürebiliriz.

Sığ Alan Derinliği Nasıl Tanımlanır?

Fotoğraf çekmeye yeni başladıysanız muhtemelen en çok merak ettiğiniz konuların başında arka planı nasıl (flu yapabilirim) bulanıklaştırabilirim gelmektedir.

Sığ alan derinliği, fotoğrafını çektiğimiz konuda, öne çıkardığımız net kısımların dar olmasını ifade eder. Diğer taraftan genelde ön kısımda konuyu güzel bir şekilde netlemek ve konuya dahil olabilecek diğer elementleri, odak dışına çıkarıp, arka plana atarak güzel bir bulanıklık yaratmak, doğal olarak seyri güzel fotoğraflar çıkmasını sağlamaktadır.

Sığ Alan Derinliği Örnek
Nikon D7100 | ƒ/4 | 70mm | 1/160 | ISO100

Sığ Alan Derinliğini Ne Zaman Kullanmalıyız?

Özellikle portre fotoğraf çekimlerinde modelin önde netlenmesi ve arka planın neredeyse tamamen öldürülmesi oldukça güzel bir görüntü vermektedir. Buna doğadaki her türlü makro fotoğraf çekimlerinizi ekleyebiliriz. Genelde modelin arka plandan ayrılmasını istediğiniz çekimlerinizde sığ alan derinliğini tercih edebilirsiniz.

Alan derinliğinin büyüklüğü diyafram açıklığı ile ters orantılıdır. Diyaframı ne kadar çok açarsak DOF dediğimiz alan derinliği o kadar çok etkilenir. Yani f/1.8 veya f/2.8 gibi düşük diyafram değerlerinde alan derinliği az olur. Sığ alan derinliği için daha açık diyafram kullanarak (f değerini küçülterek) konuyu arkaplandan ayırabilirsiniz.

Fotoğraf makinesinin konuya olan uzaklığı alan derinliğini etkileyen unsurlardan birisidir. Konuya yaklaştıkça alan derinliği azalır. Yani fotoğrafını çektiğimiz objeye ne kadar yakınlaşırsak o kadar sığ alan derinliği (shallow dof) elde ederiz. Bu durumda odaklanan obje net olur ve diğer kısımlar bulanık (flu) olur.

Sığ Alan Derinliği Örnek 1
Nikon D90 | ƒ/1.8 | 85mm | 1/250 | ISO400

Sığ Alan Derinliği için Hangi Lensleri Kullanmalıyım?

Sığ alan derinliği (shallow dof) için diyafram değeri büyük olsa bile fotoğrafını çektiğiniz konuya yakın durarak alan derinliğini azaltabilirsiniz. F/1.8 veya F/2.8 gibi düşük f değerleri sağlayan bir lensiniz olmasa bile elinizde bulunan kit lensle bile objeye yakın durarak arka planı bulanıklaştırabilirsiniz. Elbette düşük f değerine sahip prime lensler özellikle portre çekimlerinde arka planı kolayca öldürebileceğiniz ve kit lensiniz ile kullanabileceğiniz lenslerdir.

Fotoğrafçılıkta genelde sığ alan derinliği nin sonucu olarak ön plandaki nesneyi arka plandan ayırır ve basitçe “arka plan bluru” olarak adlandırılan Bokeh noktalarına ulaşabiliriz. Bkz. “Daha Güzel Bokeh Fotoğraflar için 4 İpucu