Nikon F Mount (pre-AI ve non-AI) Dönemi 1959


Nikon lens mekaniği tarihçesine baktığımızda mekanik olarak lenslerin belirli tarihlerde yeni özellikler kazandığını görüyoruz. Bu sürecin başlangıcı 1959 yılında F monte şeklinde sunulmuş Nikon F Mount lenslerdir. 1977 yılında devrim yaratan AI’ya istinaden yorumlanarak AI öncesi ya da AI olmayan dönem olarak da ifade edilmektedir. Bu yüzden sıkça pre-AI veya non-AI gibi lens uzantılarında ifadelerle karşılaşılmaktadır.

Nikon Nikkor-H 50mm f/2

Non-AI ve Pre-AI bayonetli lensleri kullanan ilk fotoğraf makinesi Nikon tarafından 1959 yılında Nikon F olarak piyasaya sürüldü. Bu lensler 5.6 diyaframın hemen altında şekilde gördüğünüz, diyafram halkasını birleştiren çatal dişli bir mekanizmaya sahipti. Bu sistem 1977 yılından önce üretilen lenslerde kullanılan sistemdi ve ölçüm sisteminin kalibre olabilmesi için; Lensi makinaya taktığınızda, diyaframı en açık değerine getirip tekrar eski haline getirmeniz gerekiyordu. Eğer bunu unutursanız pozometrik ölçümünüz hatalı oluyordu.

Bu ilkel yapı 1977’ de AI serisi tam uyumlu lensler çıkıncaya kadar kullanıldı. G tipi diyafram halkası olmayan tip lensler hariç tüm modern Nikon lensleri halen ilk çıkan Nikon gövdelerle bazı durumlar dışında tamamen uyumludur.

Bu eski lensler bugünkü gövdelere bile konverterlerle takılabilmekte ise de Nikon FA, Nikon F4 veya AF makinalarda matrix ölçüm sistemini kullanamazsınız.

Bu lenslerin bir çoğunda otomatik diyafram bulunmaktadır. Otomatik diyafram, lensin arkasındaki pim sayesinde kontrol edilmektedir. Siz çekeceğiniz konuya vizörden bakarken;  Bu pim diyafram yapraklarının kapanmasını önler. Fotoğrafı çekmek üzere deklanşöre bastığınızda makinanın içindeki mekanizma bu pimi serbet bıralır ve diyafram sizin veya makinanın ayarladığı değere çok hızlı bir çekilde gelerek ayarlanan diyafram uygulanmış olur. Fotoğraf çekildiğinde ise bu pim yine diyaframı açık konumuna getirir.

Fig. 1.) Otomatik diyafram pimi

Bir AF lensi 1977 öncesi üretilmiş bir gövdeye taktığınızda ışık ölçümü için diyafram halkasına bir çatal dişliyi 5.6 diyaframın olduğu yere 2 tane vida ile vidalanmış lensler kullanılmalıdır. 1977 Yılından sonra üretilmiş gövdeler de pre-AI lenslerin kullanımına imkan verecek şekilde üretilmiştir. Nikon’un FE, FM ve F4 gövdeleri de özel bir diyafram birleştirme halkası ile üretilerek pre-AI lenslerin takılmasına olanak vermektedirler. Ancak ölçüm stop-down denilen ve otomatik diyafram özelliği olmayan lenslerde kullanılan yöntem olan fotoğraf çekmeden önce Alan derinliği kontrol tuşuna (DOF) basarak makinenin ışığı ölçmesi ve sonrasında deklanşöre basılması şeklinde yapılmaktadır.

Nikon F6 gövdeye Pre-AI lenslerin kullanılması amacıyla özel bir halka konulmuş ve 50 yıl önce üretilmiş bir lensi bile kullanmanıza olanak sağlanmıştır. Bu Nikon’un geçmişten geleceğe adeta bir vasiyetidir. Nikon F6 Alan derinliği kontrol tuşuna ilave olarak AE-Lock tuşları ile ölçümü yapmakta ve hatta kendisi ölçtüğü gerekli diyafram değerini uygulayabilmektedir.

Bu lensler D40, D40X, D70 ve D80 gibi dijital gövdelere de takılabilirler ancak pozometre çalışmaz ve tahmini değerler kullanmanız gerekir.

Nikon lens mekaniği tarihçesi – Nikon F Mount 1959


  • ilkerl

    Hala bu lensleri bodylerimizde kullanıyor olmamızın keyfi de ayrı güzel.